დიდი ადამიანები – ალექსანდრე ქართველი

მე ასე ვფიქრობ – არიან ადამიანები და არიან დიდი ადამიანები. ადამიანებმა დიდი ადამიანებისგან უნდა ისაწვლონ, როგორ იცხოვრონ უბრალოდ და შინაარსიანად .

ალექსანდრე ქართველი (ქართველიშვილი)

1896 – 1974

ქართველი ავიაკონსტრუქტორი, ამერიკის შეერთებული შტატების ავიამშენებლობის ერთ-ერთი თაოსანი.

დაიბადა თბილისში, ცნობილი მოღვაწის, მიხეილ ქართველიშვილის ოჯახში. სწავლობდა თბილისის ქართულ სათავადაზნაურო გიმნაზიაში. სწავლის დასრულების შემდეგ გაემგზავრა სანკტ-პეტერბურგში, მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ სასწავლებლად პარიზში გაგზავნეს. 1922 წელს დაამთავრა პარიზის ავიაციის უმაღლესი სკოლა. 1922-1927 წლებში მუშაობდა გამოჩენილი ფრანგი ავიატორის, ლუი ბლერიოს კომპანიაში, სადაც მონაწილეობა მიიღო თვითმფრინავების “Bernard” და “Ferbois” შექმნაში. 1924 წელს მისმა ერთ-ერთმა თვითმფრინავმა სიჩქარის მსოფლიო რეკორდი დაამყარა .

 1927 წელს ცნობილმა ამერიკელმა მულტიმილიონერმა ჩარლზ ლევინმა ქართველიშვილი სამუშაოდ მიიწვია ნიუ-იორკში. მათ ერთად ააწყეს ხომალდი, რომელსაც “Uncle Sam” უწოდეს. 1928 წელს ქართველიშვილმა მოღვაწეობა დაიწყო ცნობილ კომპანიაში “Fokker American Company“. 1931 წელს შეხვდა საავიაციო საქმის მეორე ცნობილ ინჟინერს ალექსანდრე სევერსკის, რომელიც ასევე თბილისში იყო დაბადებული და იმხანად უკვე თავის კორპორაციას “Seversky Aircraft Corporation” მართავდა. ის იყო მისი პრეზიდენტი და მთავარი ინჟინერი, ქართველიშვილი კი – ამ კომპანიის ვიცე-პრეზიდენტი.

ქართველიშვილმა და სევერსკიმ ერთად შექმნეს რამდენიმე თვითმფრინავი. მეორე მსოფლიო ომის დროს კი ააწყეს თვითმფრინავი Republic P-47, რომელიც ომის ბოლო წლებში შეერთებული შტატების საჰაერო ძალების ერთ-ერთ მთავარ თვითმფრინავს წარმოადგენდა. ამ პერიოდში ალქესანდრე ქართველი შეერთებული შტატებისთის იმდენად ,მნიშვმნელოვანი ფიგურა იყო, რომ მეორე მსოფლიო ომის დროს ამერიკის პრეზიდენტზე მრავალრიცხოვანი პირადი დაცვა ჰყავდა.

მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ქართველიშვილმა შექმნა ისეთი ცნობილი თვითმფრინავები, როგორიც არის F-84 Thunderjet, Republic F-105 და Republic F-84.

ავიამშენებლობის და აერონავტიკის დარგში დიდი დამსახურებისთვის ქართველ ინჟინერს მიღებული ჰქონდა აშშ-ის მეცნიერების ეროვნული მედალი. იგი არჩეული იყო აშშ-ის საინჟინრო აკადემიის საპატიო წევრად. ალექსანდრე ქართველი ბოლომდე ქართველად რჩებოდა _ მის კაბინეტში, თვითმფრინავის მოდელებთან ერთად ყველაზე საპატიო ადგილი ვეფხისტყაოსანს ჰქონდა დათმობილი. ყოველ სტუმარს თურმე, სიამაყით აჩვენებდა ხოლმე, ჩემს ქვეყანაში, საქართველოში ეს დიდებული წიგნი ზეპირად იციანო…

ალექსანდე ქართველიშვილი გარდაიცვალა 1974 წელს ნიუ-იორკში. ქართველი ავიატორის ცხოვრებას წლების განმავლობაში იკვლევდა ამერიკაში მცხოვრები ქართველი რეჟისორი რამაზ ბლუაშვილი _ მე მქონდა ბედნიერება ამ არაჩვეულებრივ ადამიანთან ურთიერთობისა. ორი-სამი წლის წინ, შტატებში გრანდიოზული ავიაშოუ გამათულა. სხვა მრავალთან ერთად, რაღა თქმა უნდა, აქ ალექსანდრე ქართველის თვითმფრინავებიც იყო წარმოდგენილი თვითმფრინავებს კი ვეტერანი პილოტები დასტრიალებდნენ. რამაზს უკითხავს მათთვის, თუ იცით, ვინ იყო ამ შედევრების ავტორიო? უარყოფითი პასუხის  შემდეგ კი ქართველის ქართულ წარმომავლობაზე მოუყოლია. ერთ-ერთი ხნიერი პილოტი, რომელსაც ეროვნული გმირის წოდებაც ჰქონდა, მეორე მსოფლიო ომში გაწეული ღვაწლის გამო, ცრემლები წამოსვლია – ამ თვითმფრინავით 30 წელი ვიფრინე, ძალიან იღბლიანი გამობვდექი, მაგრამ ერთადერთი სადარდებელი მქონდა, მეგონა რუსის შექმნილი იყო… ახლა, როცა ვიცი, რომ ის ქართველის, და არა რუსის აწყობილია, მშვიდად მოვკვდებიო…
 

 

 

 

კატეგორია: დიდი ადამიანები
მკითხველის კომენტარი
  1. გიორგი

    ძალიან მომწონს ავიაცია. ამ კაცზე ბქონდა განაგონიც და წანაკითხიც ჟურნალ “არსენალში.” ბომბდამშენ გამანადგურებელი A10 რომელმაც დიდი როლი შეასრულა სადამის არმიის დამარცხებაში მისი შექმნილია. მანვე შექმნა პირველი ატომური ბომბის გადამტანი რეაქტიული გამანადგურებელი.

  2. ლილე

    პატარა ადამიანებს მაგის უნარი, რომ ჰქონდეთ პატარაები არ იქნებოდნე-მე ასე მგონია :)

  3. ლაშა

    ბავშვობიდან ვარ სამხედრო ავიაციით დაინტერესებული ავიაკონსტრუქტორობაზეც ვოცნებოდი ვერ წარმომედგინა რომ ლეგენდარული ამერიკული თვითმფრინავების კონსტრუქტორი ქართველი კაცი იქნებოდა მაგალითისათვის ( A-10 Thunderbolt II) ამერიკული მოიერეშე 2025 წლამდე შეიარაღებაში დარჩება. ამაყი ვარ ამ ადამიანით.

  4. ნინი

    და არიან მცირე ადამიანები(რიცხვით მრავალნი), რომელთაც თავი ყველაზე დიდი გონიათ და დიდი ადამიანები მათ თვალში სასაცილოებად გამოიყურებიან

დამიტოვეთ კომენტარი